De edelsmid | Profiel

Amerikaanse edelsmid in Warffum

Kunstenaar en ontwerper van trouwringen Zhaawano Giizhik, een Texaan geboren in Ft. Bragg, N.C., woont en werkt al jaren in Nederland. Zijn thuisbasis is een sfeervol atelier in Warffum, een dorp in het hart van het Groninger Hoogeland aan de kust van de Waddenzee. Het atelier is gevestigd op de begane grond van een oud herenhuis dat Zhaawano in 1995 betrok, samen met zijn grote liefde Antje en zijn zoons Niiwino en Wiigwas.

Zhaawano heeft een gedeeltelijk Native American achtergrond. Deze 'indiaanse' afkomst vormt een nimmer opdrogende inspiratiebron bij het ontwerpen van zijn sieraden - voor wat betreft de thema's en de symboliek die hij erin verwerkt, maar ook wat betreft de designs, die duidelijk 'indiaanse' stijlinvloeden tonen. Zhaawano heeft een speciale passie ontwikkeld voor het verweven van deze tradities met eigentijdse ontwerpen, die een unieke plaats innemen in het huidige trouwringen-aanbod in Nederland en België.

De edelsmid en zijn naam

Zhaawano Giizhik (spreek uit: "ZJAA-wa-no-GIE-zjik", met de G van 'Goal', de dubbele a als een langerekte auw-klank en de dubbele i als een een langgerekte ie-klank) is niet de geboortenaam van de edelsmid! Het is een traditionele 'spirit'-naam die hij in 1982 ontving in zijn geboorteland, de Verenigde Staten.

Het gaat om een naam met meerdere betekenissen, die Zhaawano bewust maken van zijn identiteit als kunstenaar en ambachtsman en hem herinneren aan de rol die hij als mens in zijn leven te vervullen heeft. Zhaawano (ook wel geschreven als Jaawano; de merknaam JAAWANART die de edelsmid voor zijn gehele sieraden-oeuvre door de jaren heen gebruikt, is hiervan afgeleid) komt uit de taal van de Ojibwe Anishinaabeg en betekent 'zuidelijk' of 'in het zuiden.'

Giizhik (ook wel geschreven als Giijik of Geshick) is afkomstig uit dezelfde taal en betekent 'witte cederconifeer' (‘northern white cedar’ of levensboom); in enigszins gewijzigde vorm (Giizhig of Giijig of Geshig) betekent het 'lucht', of 'hemel'.

Binnenkort verschijnt hier meer informatie over de herkomst en betekenis van Zhaawano's naam - en indiaanse namen in het algemeen - , geschreven door de trouwringen-smid zelf.

Een bijzondere smeedmethode

De laatste tijd maakt trouwringen-smid Zhaawano bij het ontwerpen van zijn trouwringen en vriendschapsringen steeds meer gebruik van overlay, een speciale techniek die hij van de Hopi-edelsmeden heeft geleerd en vervolgens dóórontwikkelde tot een methode die typerend is geworden voor de ZhaawanArt-stijl. Dankzij zijn voorkeur voor minimalistisch design en het gebruik van expressieve, grillige contourlijnen, die hij met behulp van zijn eigen versie van de overlay-techniek in gelaagde, strakke vormen inkadert en vervolgens een moderne exclusiviteit verleent door voor verrassende combinaties van (meerkleurig) goud en (geoxideerd) zilver te kiezen, weet Zhaaawano zijn trouwringen een uniek karakter mee te geven.

Deze originele benadering levert sieraden op van een onverwisselbare exclusiviteit waar trouwringen-smid Zhaawano patent op heeft, en die alleen maar uit zijn atelier afkomstig kunnen zijn.

De edelsmid en zijn ontwerp-inspiratie

Zhaawano heeft diverse inspiratiebronnen. Zijn creaties zijn beinvloed door een rijkdom aan tradities, afkomstig van verschillende indiaanse culturen verspreid over het Amerikaanse continent. Hoozhoo oftewel het principe van 'Walk in Beauty': de op esthetiek en harmonie gerichte woestijntradities en kunstuitingen van de Dineh (Navajo) uit de Four Corners Area. Of de vredelievende pottenbakkers- en zilversmid-cultuur van hun buren, de Hopi, de Zuñi en andere Pueblo-volkeren uit de Southwest. Of de dramatische expressie van het zilverwerk en houtsnijwerk van de Kwakwaka'wakw, Xa’islak’ala en Haida uit het North West Coast (Pacific)-gebied. Of bijvoorbeeld het elegante hout- en ivoorsnijwerk en de verhalenrijkdom van de Inuit en Yup'ik, arctische volken uit respectievelijk arctisch Canada en Alaska.

Maar in de eerste plaats liggen de kern en de uitdrukkingskracht van Zhaawano's sieraden besloten in de - in zijn genen verankerde - vertrouwdheid met het dromenrijke universum en de diepe wijsheid van zijn eigen indiaanse voorouders, de Ojibwe Anishinaabeg uit het subarctische Grote-Merengebied: hoe zij schoonheid, mysterie, eenheid en harmonie herkenden in de heilige cirkel van de aarde, van het water en van de lucht. Of in het grafische werk van de Canadees-indiaanse Medicine Panters, die dit oude wereldbeeld (vastgelegd via mondelinge overlevering, door middel van mazinaajim oftewel rotsschilderingen en met behulp van inscripties in heilige rollen van berkenbast) opnieuw tot leven wekken via de moderne beeldtaal van de Woodland School of Art.

Ook het oeroude landschap en de weidse luchten in zijn huidige leefomgeving, het Groninger Hoogeland aan de kust van de Waddenzee, en de sacrale ruigheid van zijn favoriete reisbestemming Penn-ar-Bed (Finistère in West-Bretagne) met zijn megalitische culturen en stokoude landschap van grimmig graniet en weerbarstige kustlijnen, zijn zeker van invloed op Zhaawano's kunst en het ontwerpproces van zijn trouwringen.

Wie goed kijkt, ziet al deze elementen - culturele tradities, kunstuitingen, landschappen - in hun gestileerde eenvoud terug in Zhaawano’s trouwringen en vriendschapsringen.

Terug naar het begin van de pagina