Een compleet andere discipline...

Zhaawano is een edelsmid en grafisch kunstenaar die sieraden, trouwringen en pentekeningen maakt in de traditie van de Canadese Medicine Painters - die op hun beurt direct of indirect deel uitmaken van de New Woodland School Of Art, een First Nations-kunststroming met als basis Manitoulan Island in Lake Huron, en die is ontstaan in de vroege zestiger jaren van de vorige eeuw.

Wat trouwringen-smid Zhaawano onderscheidt van de Woodland Painters, inheemse Canadezen die overwegend een Ojibwe-, Odaawaa-, Ayisini (Cree)-, Anishini (Oji-Cree) of Métis -achtergrond hebben, is zijn nationalitet - Zhaawano is van geboorte Amerikaan - , en natuurlijk de discipline waarin hij zich sinds jaar en dag bekwaamt. Anders dan grootheden als Norval Morrisseau, Jackson Beardy, Daphne Odjig en Benjamin Chee Chee - die de Woodland Art School definieerden door acryldoeken, zeefdrukken, dierenhuid of berkenbast te gebruiken om er hun opvattingen en dromen mee uit te drukken - heeft Zhaawano gekozen voor een geheel andere uitdrukkingsvorm: het goudsmeden, en in het bijzonder: de productie van trouwringen en trouwsieraden.

...maar met dezelfde bron

Toch putten Zhaawano en de Canadese Medicijnschilders uit dezelfde bron: de picturale en orale overleveringen van hun Native voorouders, die duizenden jaren lang aan de Noord-Atlantische kust en de oevers van de Hudson Bay leefden en - volgens hun eigen traditionele geschiedsschrijving - omstreeks duizend jaar geleden via diverse migratiestromen terechtkwamen in het bassin van het Canadese Schild, een immens groot gebied dat zich in een grote straal rondom de Noord-Amerikaanse Great Lakes bevindt. Hier, in het land van uitgestrekte wouden, zoetwatermeren en rivieren, ontstond Anishinaabe Aki, het grote rijk van het Anishinaabe-volk zoals we het vandaag de dag kennen.

_{Pentekening van de hand van kunstenaar en trouwringen-ontwerper Zhaawano in de traditie van de Woodland Art School}

Midewiwin en mazinaajim

Een centrale rol in deze massale volksverhuizing - die in totaal 600 jaar heeft geduurd - en de sociale en politieke ordening van het huidige Anishinaabe-volk, werd en wordt gespeeld door de Midewiwin, een genootschap van helers, denkers en animistische specialisten dat uit het oude land aan de oostkust stamt; het zijn met name de leerstellingen en de mazinaajim (picturale uitdrukkingsvormen) van deze "lodge" die door de eeuwen heen bewaard zijn gebleven - van generatie op generatie via rotsschilderingen en schrift op berkenbast doorgegeven - , die een bijzonder grote schat en inspiratiebron vormen voor de beoefenaars van de Woodland Art. Het is dan ook geen wonder dat een aantal Medicine Painters - zoals bijvoorbeeld Leland Bell (Bebaminojmat) en James Simon (Mishibinijima) uit Wikwemikong, Manitoulan Island - zelf lid is van de Mide-Lodge.

Koperen Dondervogel, grondlegger van de Woodland School

De grondlegger van deze moderne, abstracte teken- en schilderstijl uit Canada is wijlen Norval Morrisseau (1932-2007), een Ojibwe Anishinaabe-kunstschilder uit noordwest-Ontario, een spiritueel heler en visionair, die als geen ander de traditionele magische verhalen van zijn volk in kleuren en lijnen wist te vangen. De traditionele 'spirit'-naam van deze 'indiaanse Picasso' was Miskwaabik Animikii, oftwel Koperen Dondervogel. De illustratie links, van Steven Snake, toont Morrisseau voor een schildering van zijn clansymbool, de Dondervogel. In Canada geldt Norval Morrisseau als de meest belangrijke kunstenaar van de natie. Zijn artistieke (en commerciële) invloed reikt tot ver over de landsgrenzen. Hij was min of meer de oprichter van de 'Professional Native Indian Artists Association' - beter bekend als de Indian Group of Seven -, die verder bestond uit Eddy Cobiness, Alex Janvier, Daphne Odjig, Jackson Beardy, Carl Ray en Joseph Sanchez. De invloed die deze Indian Group of Seven vervolgens uitoefende op talloze jonge inheems-Canadese kunstenaars, groeide uit tot een stroming die wereldwijd bekendheid kreeg als de (New) Woodland School of Art.

Een vertaling van grafische kunst naar trouwringen

Morrisseau's stijl kenmerkt zich door een, op de maazinaajim van zijn voorouders gebaseerde, grillige expressie en het gebruik van aardkleuren en - in zijn latere werk - felle, primaire kleuren -, die hij begrensde door zwarte contourlijnen ('outline drawing'). Tevens introduceerde hij de X-ray (röntgenstralen) -tekenstijl, waarmee hij het innerlijke van dieren en mensen uitbeeldde.

Het is juist deze, door veel anderen nagevolgde, expressieve grafische stijl die weliswaar was gebaseerd op de oude Anishinaabe-petroglyfen maar waarvan je met een gerust hart kunt aannnemen dat Morrisseaui er de uitvinder van was, die van grote invloed is op de trouwringen-designs van edelsmid Zhaawano. Zijn trouwringen zijn zogezegd een vertaling van de Woodland-stijl naar de discipline van trouwringen en sieraden maken.

Met zijn door dromen en visioenen geïnspireerde magische kunst heeft Koperen Dondervogel al drie generaties grafische kunstenaars geïnspireerd; maar zijn invloed werkt - getuige het op deze website getoonde werk - ook door in andere kunstdisciplines...

Terug naar het begin van de pagina